TwitterFacebook

Off- en online bijschaven van de eigen schrijftechniek

  • geschreven door

Sinds 2006 biedt Zakelijk Schrijven verschillende schrijfcursussen aan. In juni van dit jaar werd de online leeromgeving van het instituut gelanceerd. Freelance schrijver Philip Fokker sprak voor Business
Amsterdam oprichtster Afke van der Horst en testte één van de cursussen.

Van bemiddelaar tot cursusaanbieder
In 2006 was Zakelijk Schrijven nog puur een bemiddelaar tussen tekstschrijvers en werkgevers. Echter al vrij snel bleek, aangezwengeld door de crisis, dat bij werkgevers de vraag ontstond naar het zelf eigen maken van de vele vormen van zakelijk schrijven. Vanaf dat moment verschoof de functie van Zakelijk Schrijven van bemiddelaar naar cursusaanbieder. Die verschuiving zet zich nu door in de mogelijkheid voor bedrijven om online in hun eigen tijd en omgeving de cursussen te volgen, al dan niet met feedback van de docenten. Begin 2014 schoten volgens Van der Horst opeens de platforms waarop professionals zelf cursussen aan kunnen bieden (zoals studytube, PhVF) als paddenstoelen uit de grond. Kwalitatief verschillen deze aanbieders nogal van elkaar maar deze trend heeft er wel voor gezorgd dat bestaande opleidingsinstituten zich realiseerden dat ook zij online mogelijkheden moesten aanbieden.

De vraag vanuit de markt
De meest gestelde vragen van cursisten gaan over stijl; de cursist wil over het algemeen helder en bondig leren formuleren. Als de docent doorvraagt blijkt meestal dat het probleem logica en structuur is. Een veel voorkomende opmerking is dat mensen schrijven gebruiken om hun gedachten te ordenen. De insteek van Van der Horst is juist: Orden eerst je gedachten over wat je op papier wilt zetten en over wat je wilt dat het effect van je tekst is en begin dan pas met schrijven. Ook al zijn de meeste cursisten hoog opgeleid, in het Nederlands schrijfonderwijs blijken toch veel aspecten van logica en tekststructuur slecht te worden onderwezen. Opvallend genoeg ook bekleden de meeste cursisten hogere functies binnen het bedrijfsleven. Zij belanden bij Zakelijk Schrijven omdat zij merken dat zij, bijvoorbeeld met hun e-mail contact, niet goed overkomen op hun werknemers. Vaak volgen zij een individuele cursus bij het instituut op kantoor. Maar bij bedrijven zelf worden ook cursussen gegeven aan bijvoorbeeld marketing en communicatie afdelingen.

Gespecialiseerde docenten
Alle schrijfdocenten hebben hun eigen expertise, dat kan ook niet anders als je zoiets aanbiedt als ‘Schrijven voor internet 2014’. Voor het geven van trainingen is het volgens Van der Horst belangrijk dat de docenten met beide benen in hun vak staan, zo bestaat het keurkorps dan ook uit bedrijfsjournalisten, communicatieadviseurs, tekstschrijvers en eindredacteurs. Ook de aanpak en de didactiek van iedere cursus wordt in samenspraak met docenten gemaakt.

Docent worden bij Zakelijk Schrijven
Natuurlijk is Zakelijk Schrijven door de groeiende vraag op sommige momenten op zoek naar nieuwe docenten. Via hun eigen website en sociale media zetten zij dan een vacature uit. Het is opmerkelijk hoeveel van de reacties meteen de prullenbak in kunnen omdat de sollicitatiebrieven slecht geschreven zijn of zelfs spelfouten bevatten. Er is dan ook geen certificering voor tekstschrijvers of coaches. Volgens Van der Horst zou de oprichting van zo een keurmerk niet alleen haar selectieprocedure vereenvoudigen maar ook goed zijn voor het gilde an sich.

Het schrijfniveau in Nederland
Ook vanuit (hogere) scholen gemeenschappen is er vraag naar schrijfvaardigheid cursussen. In april van dit jaar meldde de Rijksuniversiteit Groningen nog dat HBO studenten tientallen schrijffouten per A4’tje maken. Dat lijkt alarmerend, zeker voor studenten op dit niveau, maar volgens van der Horst moet de maatschappij zich ook durven afvragen of schrijfvaardigheden wel zo verschrikkelijk belangrijk zijn. In vroeger tijden was het de dokter die kon schrijven en een telefoon had. Misschien is het wel geen realistische verwachting dat iedereen foutloos kan schrijven en voor veel beroepen is dit ook geen must. Taalpuristen zouden zich kunnen afvragen hoe erg dit in het algemeen is. Voor deze doelgroep heeft het instituut wel een basis cursus spelling en het schrijven van een sollicitatie brief in haar portfolio.

Ook voor (tekst)schrijvers
Dat tekstschrijvers alle facetten van het schrijven beheersen is natuurlijk ook een utopische gedachte. Nieuwe ontwikkelingen zoals het specifiek schrijven voor sociale media is een vaardigheid die niet iedereen onder de knie heeft. Daarnaast is Van der Horst erg benieuwd naar de reacties van tekstschrijvers naar aanleiding van dit artikel. Dus wellicht heeft u zelf een expertise die Zakelijk Schrijven nog niet aanbiedt en werkt u binnenkort ook als docent, naast uw eigen werkzaamheden, voor het Amsterdamse bedrijf.

De proef op de som
De website academie.zakelijkschrijven.nl ziet er fris en overzichtelijk uit. Ik volgde de cursus ‘effectieve e-mails schrijven’. De cursus bestaat uit zeven modules met de mogelijkheid om, tegen bijbetaling, persoonlijke feedback van een docent te krijgen. Ik begin met een filmpje waarin een docent uitlegt wat de cursus inhoudt en, nog belangrijker, wanneer je e-mail als communicatiemiddel inzet en wanneer niet. Elke les begint met een vraag over het besproken onderwerp in de module. Een goede manier om de aandacht van de cursist te trekken aangezien er moet worden gekozen uit vier uitgebreide antwoorden. Na de meeste modules volgt een studieopdracht. Een studie opdracht? Maar hoe kom ik dan aan het studiemateriaal? Gewoon, uit de in- en outbox van uw eigen e-mail natuurlijk! Het werken met eigen teksten die cursisten in het verleden hebben geschreven maakt dat de cursus erg effectief werkt. Ook het feit dat e-mailen een onnatuurlijke manier van communiceren is (want je ziet de andere persoon niet) en dat mensen e-mails vaak scannend lezen wordt onder de aandacht gebracht. Verplaats je dus in de lezer, is de boodschap en selecteer, schrap en orden de e-mail voordat hij de digitale deur uit gaat.

Al met al word je door de cursus gedwongen (ook als ervaren e-mail gebruiker en schrijver) om weer eens goed naar de regels en methoden te kijken die het meest effectief zijn voor deze vorm van communicatie. Een must voor groentjes op de zakelijke e-mail markt dus en een interessante ervaring voor door de wol geverfde gebruikers van elektronische post.